เปิดเรื่องมาด้วยประโยคคำถามแสนธรรมดาหากแต่ชวนกระตุกจิตกระชากใจกับเรื่อง ‘ทำไมฉันถึงรู้สึกอย่างนี้นะ’ (ころべばいいのに) หนังสือภาพที่เต็มเปี่ยมไปด้วยสีสันจาก ชินสุเกะ โยชิทาเกะ (ฉบับภาษาไทยจัดพิมพ์โดย สำนักพิมพ์อมรินทร์คิดส์ และแปลโดย สุธีรา ศรีตระกูล) ที่ชวนผู้อ่านทุกท่านขบคิดไปกับเรื่องของ ‘อารมณ์อันไม่พึงประสงค์’ เพื่อทำความเข้าใจกับอารมณ์ที่เกิดขึ้นและสามารถรับมือกับสิ่งเหล่านี้ได้อย่างชาญฉลาด

ไม่ชอบ
ไม่พอใจ
โกรธ
เศร้า
เหงา
ซึม

และอื่นๆ อีกมากมาย เหล่านี้ล้วนเป็นอารมณ์เชิงลบที่เราทุกคนล้วนไม่อยากเจอ และรู้สึกว่ามัน ‘รับมือยาก’ แม้ว่าจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่มากแค่ไหนก็ตาม

สิ่งที่สำคัญที่สุดคือ ‘อารมณ์’ ต่างๆ เหล่านี้มักเหมือนก้อนอะไรสักอย่างที่เกาะกินไปทั้งจิตใจเมื่อเรารู้สึก ไม่อยากซึมซับ และอยากสะบัดออกให้พ้นๆ ไปให้เร็วที่สุดเมื่อรู้สึกตัวได้ว่ามันกำลังเกิดขึ้น

ความท้าทายคือการนิยามว่าอารมณ์ที่กำลังรู้สึกอยู่ขณะนั้นคืออะไร ซึ่งไม่ว่าจะเด็กหรือผู้ใหญ่ เราทุกคนล้วนเคยมีวันที่ท่วมท้นจนไม่สามารถรับมือกับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นได้

เจ้าอารมณ์ที่ว่านั้น เมื่อเกิดขึ้นและรู้ว่าเราเองรับมือกับมันไม่ได้ก็อาจชะล่าใจและยิ่งกัดกินความรู้สึกเราไปเรื่อยๆ และเมื่อเรารู้สึกไม่ดีก็เป็นปกติที่เรามักจะ ‘อยากโทษ’ อะไรสักอย่าง ไม่ว่าจะเป็นใครสักคน หรือฟ้าฝนที่ไม่เป็นใจ ความรู้สึกหงุดหงิดๆๆ ไม่ชอบๆๆ มักจะวนอยู่ซ้ำๆ และกาลเวลาก็เหมือนจะผ่านไปอย่างเชื่องช้าเหลือเกินเมื่อเรา ‘ยิ่งจม’ อยู่กับปัญหา

ชินสุเกะชวนเรามองเจาะลึกไปยังอารมณ์อันไม่พึงประสงค์ต่างๆ ผ่านทาง ‘เจ้าตัวการ’ ที่ชักใยอยู่เบื้องหลังทุกความรู้สึกไม่ดี เจ้าสัตว์ประหลาดตัวม่วงที่มีเขาสองข้าง มีกล้องส่องทางไกลเอาไว้หาเหยื่อ มือทั้งสองข้างถือไม้สำหรับบังคับคน มันมักจะจดจำสิ่งที่คนไม่ชอบเอาไว้จนเต็มสุด และรักที่สุดคือเสียงถอนหายใจและความเศร้าของมนุษย์ทุกคนที่มันสามารถแทรกแซงได้

เป้าหมายของเจ้าตัวการคือ “สร้างเรื่องเลวร้ายที่สุดในเวลาที่แย่ที่สุด” และเจ้าตัวการมักจะดีใจเมื่อมนุษย์เราเจอเรื่องเลวร้ายหรือตอนที่เจอเรื่องอะไรๆ ไม่ค่อยจะได้ดั่งใจ

หากแต่วิธีการจัดการกับเจ้าตัวการนั่นอาจง่ายแสนง่าย เพียงแค่เดิน วิ่ง ดิ้น สะบัดตัวไปมา อาบน้ำเพื่อชะล้าง และบอกกับตัวเองว่า “เดี๋ยวมันก็ผ่านไป”

และนั่นอาจเป็นพลังพิเศษของคนธรรมดาหากแต่จิตใจแข็งแกร่ง เมื่อเราสามารถเปลี่ยน ‘ความรู้สึกไม่ชอบ’ มาเป็นพลังในการคิดเรื่องสนุกๆ หรืออย่างน้อยที่สุดคือการ ‘เลือก’ ได้ว่าจะจัดการอย่างไร จะเก็บมาคิด หนีไปให้พ้น หรือสู้สุดใจขาดดิ้นกันไปสักตั้ง

แน่นอนว่าความรู้สึกต่างๆ เป็นนามธรรมที่จับต้องได้ยาก หากแต่ไม่ว่าจะอยู่ในห้วงอารมณ์แบบไหน สิ่งสำคัญไปมากกว่านั้น อาจเป็นการรับรู้และเท่าทันกับความคิดและอารมณ์ที่เกิดขึ้นแต่ละห้วงขณะมากกว่า

 และนั่นอาจเป็นการ ‘พิชิต’ เจ้าตัวการได้อย่างแท้จริง